Omslag in denken

“Ik ben er nog niet gerust op”

Op 1 januari 2020 wordt de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz) vervangen door de Wet Verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz). Ik ging hierover in gesprek met Ton-Peter Widdershoven, Senior jurist bij Stichting PVP. Hij was zijdelings betrokken bij de vormgeving van deze nieuwe wet. Ondanks dat het een serieus en ingewikkeld onderwerp is over droge materie hebben we ook veel gelachen.

Leidt de Wvggz tot een verbetering in de behandeling van mensen met psychische klachten?

Ton-Peter: “Ik zit in het kamp van de voorzichtige voorstanders: het is een verbetering voor de rechtspositie van cliënten. Tenminste theoretisch. Het sleutelwoord is maatwerk: “Wat is het minst ingrijpend voor deze cliënt?” De betrokkene heeft onder de nieuwe wet meer zeggenschap over zijn behandeling. De mogelijkheden om de gedwongen behandeling te laten toetsen door een rechter zijn ook verbeterd. In principe is er een optie bijgekomen: thuis gedwongen behandeld worden. Wil je dit niet, dan bestaat altijd nog de mogelijkheid voor een gedwongen opname in een ziekenhuis.”

Toen ik me ging verdiepen in deze wet, bekroop me het gevoel dat het een verkapte bezuinigingsmaatregel is. Opname in een ziekenhuis is veel duurder dan thuis behandeld worden. Ton-Peter: “Ik zou het een schande vinden als dit het gevolg is van de nieuwe wet. De cliënt moet altijd kunnen kiezen voor een opname. Het kan niet zo zijn dat er geen plek is en hij hierdoor thuis onder dwang behandeld wordt. Het is een keuzemogelijkheid.”

Ton-Peter: “Waar het mij om gaat is dat er een omslag moet plaatsvinden in de manier waarop we nu denken over het behandelen van mensen met psychische klachten. We vinden het heel normaal dat een patiënt gedwongen wordt opgenomen in een ziekenhuis als hij een gevaar vormt voor zichzelf of anderen en geen opname en behandeling wil.” 

In hoeverre doet de wet recht aan de wensen van de cliënt?

De wijziging van de naam psychiatrisch ziekenhuis naar accommodatie vond ik  verrassend. Als dierenvriend lijkt de nieuwe wet een uitkomst voor mensen met huisdieren. Je kunt dan eventueel thuis blijven en zorgen voor je vijf honden, dat is voor veel mensen erg belangrijk. Ton-Peter: “Maar ik heb ook een collega die er dus juist niet aan moet denken, aan dwang en controle thuis.”Maar is dit wel normaal? Ton-Peter: “Eerlijk gezegd heb ik mezelf die vraag nooit gesteld.” Het is voor mij een vaststaand feit, denk ik. Of je werkt mee aan je behandeling, zo niet dan word je gedwongen opgenomen. Als je daar dan expliciet aan toevoegt, tegen je wil. Dan begint het al te schuren. Het is een ingrijpende beslissing die anderen voor je nemen. Je gaat je huis uit en je komt terecht op een plek waar andere zieke mensen zitten en waarmee je de dag moet doorbrengen. Als je behandeling weigert in het ziekenhuis en dit tot gevaar leidt dan kun je onder dwang behandeld worden waarvan opsluiting in een isoleercel een mogelijkheid is. Toch is er geen enkel verzet vanuit de samenleving. Niemand zegt, dit kan toch niet! Geen betogers voor de deuren van psychiatrische ziekenhuizen. Zo werkt het nu eenmaal, punt. Bovendien is dit het beste voor de patiënt, denkt men. Maar wie bepaalt wat het beste is, de behandelaar, de rechter, de familie of de cliënt zelf? Ton-Peter: “ Ik   vind het belangrijk om deze vragen eens op tafel te leggen en om te gaan kijken hoe het anders kan.”

Het wordt een spannende tijd voor de dwangpsychiatrie. Ton-Peter: “Ik ben er nog niet gerust op dat het gaat lopen zoals het zou moeten. Goed toezicht door de inspectie is nodig. De belangrijkste vraag is of de patiënt die dwang en ongewenste bemoeienis straks moet ondergaan er veel beter van wordt. Een andere vraag is wat de gevolgen zullen zijn voor naasten van de cliënt en in breder perspectief de buurt en samenleving.”

Tekst en foto: Mayke Merkx

Cliëntenblad Lister UP 3 * 2019 Thema: Verlies

Bezorg zorgen

“Wij bezorgen wanneer het u uitkomt!” Dat vond ik nog eens klantvriendelijk en daarom besloot ik om een matras bij Auping te kopen. Geen moeilijk gedoe met afspraken die niet door kunnen gaan en verzet moeten worden omdat er iets wordt bezorgd.

Vervolgens werd ik gebeld en ze wilde een afspraak maken om de matras te bezorgen. “We komen de matras aanstaande vrijdagochtend bezorgen”. Dan ben ik niet thuis en dat gaat dus niet lukken. Toen ik dat de dame vertelde was ze enigszins verbaasd. “Vrijdagochtend staat de levering gepland.”

 “Maar dan komt het mij niet uit. U zou mijn matras bezorgen wanneer het mij uitkomt”

“Wanneer komt u dan wel uit “ vroeg ze snibbig. 

“Maandagochtend”. 

“Ik weet niet of we dan in de buurt zijn”.  Ik woon in Utrecht, hartje Nederland, dacht ik.

“Dan komt u op een andere dag, als u wel in de buurt bent”. 

Het werd allemaal te ingewikkeld voor de dame. 

“U hoeft zelf niet thuis te zijn, er hoeft alleen iemand de deur open te doen”. Het klonk een beetje als een oppas regelen voor je kinderen maar in dit geval iemand om de deur open te doen” Ik dacht: op deze opmerking reageer ik niet, klinkt nogal onlogisch. Ik hoorde haar zuchten aan de andere kant van de lijn. 

“Ik zal de bezorging op maandagochtend inplannen, maar ik weet niet of het lukt.” 

“Als het niet lukt, kan ik de afspraak dan nog verzetten?”. 

“Dan moet u maar even bellen, nog een prettige dag.” 

Oké. 

Vandaag kreeg ik een sms-je, maandagochtend wordt de matras bezorgd. Opgelost.

Nu ik toch mijn ergernissen aan het aanpakken ben, wil ik ook een oplossing voor al mijn boeken die nu overal in mijn huis rondslingeren. Dan koop je een boekenkast.

Op het internet vond ik een mooie kast. In maat uitschuifbaar en helemaal hip en trendy. Bij de kast stond in de beschrijving, ideaal als roomdivider. Levering voor de kerst. Helemaal goed, dacht ik. Kast besteld, het proces naar een oplossing is gestart

Even later begon ik te twijfelen. Moet de muur geschilderd worden? Kunnen al mijn boeken er wel in? Stort hij dan niet in? Wanneer wordt hij geleverd? Is hij wel eenvoudig in elkaar te zetten? Twee uur na mijn aankoop besloot ik om de bestelling te annuleren. 

In de webshop kon ik mijn bestelling niet vinden en nam contact met ze op. “De kast wordt op 15 oktober geleverd. Ik weet niet of de kast al in het bezorgtraject is”. Ik schrok, dat is inderdaad voor de kerst, maar wel erg snel. Samen met het meisje aan de telefoon annuleerde ik mijn bestelling. Als het niet lukte moest ik maar even terugbellen. 

Vanochtend belde ik ze terug omdat de annulering niet was gelukt. “Mevrouw, annuleren dat gaat niet meer, de kast is al in het bezorgtraject”. Mijn eerste gedachte was dan haal hem je hem uit het traject. 

“De kast moet retour gezonden worden”. 

“Sorry maar dit begrijp ik niet, wat houdt dat in?” 

“Nou, de kast wordt dinsdag bij u bezorgd. De bezorger belt u een kwartier voor de bezorging op. Dan zegt u dat u niet thuis bent en doet u de deur niet open. U hoeft dus niet thuis te zijn. Dan komt de kast retour en bellen we u om een nieuwe afspraak te maken om hem te bezorgen. Vervolgens geeft u dan aan dat u de bestelling wilt annuleren en dan halen we de kast uit het bezorgtraject. U moet de kast retour zenden en dat kan pas na een bezorgpoging. Daarna kunt u de bestelling annuleren” 

Ik werd wat duizelig in mijn hoofd. “Gisteren heb ik de bestelling binnen twee uur na aankoop, telefonisch geannuleerd en nu komt de kast dinsdag alsnog?” 

“Ja, het is een express bezorging” Dat merk ik. Ik zei tegen haar dat op het internet er geen express bijstond, maar levering voor de kerst.

Ze ging overleggen. Het was inderdaad allemaal vreemd. Gisteren telefonisch geannuleerd en dan toch een bezorging op dinsdag…

“Het probleem is doorgestuurd naar de manager. Misschien is de kast nog in het warenhuis en dan wordt hij niet bezorgd.” Vandaag krijg ik een mail met een antwoord of het lukt. 

Ik vind het allemaal uitermate inefficiënt. Het hele land doorrijden met een kast waarvan nu al duidelijk is dat hij niet bezorgt hoeft te worden. Waarvan al duidelijk is dat hij retour komt. En dat ik vooral de deur niet open moet doen. Ben benieuwd hoe dit afloopt. Vooral omdat op dezelfde dag een ‘echte’ boekenkast van Ikea wordt bezorgd waar ik wel de deur voor open moet doen. Een collega bij Cervantes zei voor de grap “Ik denk dat ze een keuken bezorgen die door iemand anders is geannuleerd”.

Biggetje?!

Vandaag keek ik naar mijn Apenkoppen en even schrok ik. Wat is er met mijn Apenkoppen aan de hand? Ik zag er roze tussenin. Is er nou één bedorven? Maar nee, het was een Biggetje. Dat kan toch niet, een biggetje tussen mijn Apenkoppen. Waar moet het met de wereld naartoe als je niet eens kunt vertrouwen op je Apenkoppen?

Alle Apenkoppen moeten worden teruggehaald uit de winkels om verdere verwarring en onrust te voorkomen. Kinderen raken getraumatiseerd. Biggetjes, tussen de Apenkoppen. Daar kan een kind niet mee omgaan. Slapeloze nachten zullen volgen.

De verpakking heb ik niet meer dus Katja bellen heeft niet zo veel zin. Eigenlijk wil ik wel voor dit leed gecompenseerd worden. De volgende keer ga ik in de winkel eerst de zak goed controleren. Eventueel bij de klantenservice van de AH vragen of ze de verpakking open willen maken.

Wat moet ik nu doen? Het Biggetje opeten of weggooien? Bah wat een ingewikkelde dag vandaag.

Reisverslag Madrid Dag 2

Maandag 23 september

Madrid Prado 12.07

Het was niet eenvoudig om op tijd bij het Prado te komen. Het kopen van een metrokaartje ging niet vanzelf. Nou ja eigenlijk wel, ik kon de plek niet vinden waar het kaartje uitgekomen was. Ik dacht: shit, €18 betaald maar waar is mijn pasje? Nog maar een keer proberen, deze keer de goedkope versie van één rit. Weer geen pasje. Toen keek ik naar beneden en daar lagen ze, Si señora! Maar welke is de toeristenpas? Heel simpel, met de ene gaat het poortje open en met de andere niet. Mooi.

Voordat ik bij het Prado aankwam heb ik half Madrid gezien. Een mooie stad, dat zeker maar mijn missie was het Prado. Toen ik het metrostation ‘Sevilla’ zag, dacht ik: “Dit klopt niet”, tijd voor mijn favoriete Michelin-app. Die leidde me helemaal nergens naar toe. Dan maar de Google maps app, ook geen succes. Eerst liep ik door het rode stoplicht. Komt er ineens een man met een heel groot geweer op me af. “Mevrouw u moet opletten, het is gevaarlijk om het stoplicht te negeren”. Daar heeft hij gelijk in, maar kunst gaat boven alles. Ik beloofde hem in toekomst beter op te letten. Verder met mijn missie. Google maps liet me in rondjes lopen, ga rechts en rechts en rechts… Nog zes minuten… Ik liep door Calle Cervantes, dat is dichtbij het Prado dacht ik. Het is wel grappig dat het museum van Lope de Vega in deze straat is. Arme man, de twee konden elkaar niet uitstaan. Dan maar vragen aan twee oudere mannen welke kant ik op moet. “Het is een prachtige wijk, maar eigenlijk wil ik naar het Prado. Van deze app begrijp ik echt helemaal niks. Allemaal bolletjes… “ Je voordoen als een domme, hulpeloze vrouw werkt vaak goed. “We lopen wel even een stukje met U mee”. Kijk dat bedoel ik. 

Bij het Prado aangekomen heb ik niet meer dan tien minuten om een kaartje te kopen, maar ik heb ook dringend behoefte aan een sigaret. Wat een stress, blij dat ik morgen niet naar Toledo ga. Ik sta een beetje wezenloos voor me uit te roken als er een man naar me toe komt. “Heeft u een kaartje”. 

“Nu nog niet, ik moet een ‘Paseo de arte’ kaartje ophalen”. 

“Dan moet u daar zijn”. 

Gelukkig sta ik recht voor de juiste balie. Op 10.50 ga ik het museum binnen, gelukt!

De Tentoonstelling Velazquez-Rembrandt is echt geweldig. De schilderijen die ik in het Rijksmuseum miste hangen hier. Ik ben helemaal ontroerd als ik ‘Titus’ zie hangen. Wat een prachtig schilderij. De namen van de schilderijen zijn aangepast. ‘De Staalmeesters’ heet ineens anders. Dekt de lading wel, maar toch. Het is erg mooi om de overeenkomsten en verschillen in de schilderijen te zien. Het toch wel “ruwere” werk van Velazquez naast het gedetailleerde werk van Rembrandt. Ik houd erg van “zwarte” schilderijen, het is zo knap om met zo weinig kleur zo’n indrukwekkende schilderijen te maken. Mijn vakantie is nu al geslaagd, als ik tenminste niet onder een auto kom. Nunca se sabe…

Na deze tentoonstelling is het wel veel om ook nog de vaste collectie van het Prado te bezoeken. Ik kom op een andere dag wel terug. De dame met wie ik dit wilde bespreken was niet behulpzaam. “Daar is de ingang, morgen is het kaartje niet meer geldig.” Uiteindelijk kan ik met een stempel de hele dag het museum in en uit. Kijk, dat klinkt al beter. 

Retiro Park 14.15

Het is prachtig weer en ik geniet van het mooie park ‘Retiro’. Het is veel groter dan verwacht. Ik moet eigenlijk naar het toilet maar van de toiletten in het park durf ik geen gebruik te maken. Denk dan toch altijd aan George Michael en zijn escapades. Bij elke toilet staat wel een politieauto, maar dan weet ik nooit of dit geruststellend is.

Wat is het toch met grote stadsparken en vijvers met bootjes. Romantische stelletjes of obstinate pubers die ronddobberen in een veel te kleine vijver. In de ‘Retiro-vijver’ vaart ook nog een grote boot. Gelukkig gaat hij langs de rand waardoor de mogelijkheid van een aanvaring verkleind wordt.

Op het ‘Selfiepunt’ van het park laat ik me fotograferen door een Italiaans gezin. Als ik ga zitten, glijd wel van de steen af, maar dit leidt tot een ontspannen houding. Topfoto! Ik loop nog langs een mooi ontworpen minibieb, maar daar staan alleen wat verloren VHS-videobanden in. Een uitwisselpunt voor kinderporno uit de jaren tachtig?

Na mijn wandeling door het park ga ik wat eten en weer terug naar het Prado.

Madrid 20:03

Zoals altijd wil ik natuurlijk het tijdschrift ‘El jueves, (que sale el miercoles)’. Helaas zie ik het bij geen enkele kiosk liggen. Vreemd, dan maar vragen. Ik vraag naar ‘El Jueves’ maar ze heeft geen idee waar ik het over heb. Is mijn uitspraak dan zo slecht? Ik probeer het nog een keer. Weer geen idee. Het striptijdschrift? “Oh ‘El Jueves”. Ze gaat naar achteren en zoekt in een paar stapels tijdschriften. Uiteindelijk vindt ze er één, niet echt populair in Madrid. In Barcelona liggen ze overal, grote stapels. Zou het te anti-Spanje/Madrid zijn? Ik zal het kritisch gaan lezen.

Madrid La panera rosa.20:21

Om een beetje onder de Spanjaarden te kunnen eten ga ik maar een zijstraat van de Gran Via in. Ik loop iets te ver door en zie een groep verslaafde daklozen. Oké omdraaien. Zo kom ik bij ‘La Panera Rosa’ terecht. Het is een leuke hippe zaak met ook een hippe menukaart. Ik heb gekozen voor “Ensalada Rusa” dan weet ik tenminste wat ik te eten krijg. Het smaakt prima, maar “Dónde esta el pan?” (Dat zei mijn ex toen hij voor het eerst bij me kwam eten en er geen brood was). De ober is vriendelijk maar behoorlijk “gay”. Zou het restaurant ‘rosa’ zijn?

Vanmiddag had ik “El menu del dia”, geen idee wat ik heb gegeten. Het was in ieder geval lekker. De ober ratelde het menu op en ik verstond er echt heel weinig van. Hij herhaalde het nog een keer en ik antwoord “Quiero el primero, el segundo y como postre un café”. Het was een beetje Russisch roulette. Het pakte goed uit, soep en een boeuf. Het ‘Menu del día’ moet wel snel opgegeten worden. Bij de laatste hap verschijnt het volgende gerecht al op tafel. Mijn maag is niet gewend aan het tempo en de hoeveelheid. In het Prado heb ik de hele tijd lopen boeren. Dat maakt al die Chinezen natuurlijk niets uit. Naast hun irritante selfiesticks hebben ze nu ook de tik om met kauwgom bellen te laten klappen. Kansloos volk.

Het hotel heeft niet de mogelijkheid om buiten te zitten. Ik moet dus echt de deur uit. Het tempo in dit restaurant is super traag en ik zit hier prima! 

Hotel Las Meninas 22.15

Vanavond gelukkig geen pyjamabroek-stress. Gisteren was ik helemaal over de zeik dat ik mijn pyjamabroek was vergeten. Tien keer in de kast gekeken, koffer weer opengemaakt maar geen pyjamabroek. Een mens kan niet slapen zonder, dat gaat gewoon niet! “Oké, dan maar één nacht zonder. Morgen koop ik er één, er is vast wel ergens in Madrid een fijne pyjamabroek te koop.” Ik heb prima geslapen, weer een ervaring rijker: Een mens kan slapen zonder pyjamabroek!