Documentaire fotografie les 3: Rijkdom

Afgelopen zaterdag ben ik de hele dag in de Teekenschool bij het Rijksmuseum geweest. Een inspireerde leeromgeving. ’s Ochtends een workshop Blauwdruk en ’s middags mijn fotocursus.

Deze week was de opdracht: fotografeer rijkdom, rijke mensen. De PC. Hoofdstraat om de hoek is een mooi uitgangspunt. Eerlijk gezegd vind ik het niet zo’n uitdaging om rijkdom te fotograferen, ik houd meer van het rauwe, het leven met rafels. De hele klas ging richting de PC Hoofdstraat, tien mensen die rondstruinen met een camera in één straat is wel veel. Het was een uitdaging om niet een medecursist op de foto te krijgen.

Jongens die stonden te wachten in de rij bij Louis Vuitton reageerden erg agressief toen ik een foto maakte. Veel gevloek en wat dreigementen. “Al weer iemand met een camera. Wat moet dat, sodemieter op. Ga weg!” Ik probeerde aan hem uit te leggen dat ik alleen een foto had gemaakt van de rij met paraplu’s. Gelukkig werd hij toen weer wat rustig. Toen ik vroeg of hij op de foto wilde begon de scheldtirade weer van vooraf aan. Oké helder, wegwezen.

“De wachters” bij Louis Vuitton

Één man zag er erg hip en duur gekleed uit. Toen ik vroeg of ik een foto van hem mocht maken werd hij helemaal blij. Eindelijk een goede gelegenheid om met zijn rijkdom te pronken. Hij had een heerlijk Londens en accent en tijdens het maken van de foto’s bleef hij maar praten. Top voor mij. Door het natte weer was het moeilijk om het beeld helemaal scherp te krijgen, natte bril, natte lens…

Bij de tramhalte zag ik een man met een teckel staan met een regenjasje aan. Bizar hoe wij onze huisdieren steeds meer personifiëren. Ik vind het ook het toppunt van rijkdom, het kost een kaptaal om je hond zo aan te kleden. Terwijl het hondje zelf al een heerlijk vachtje heeft.

Later kwam ik de man tegen met zijn hond en hij wilde graag op de foto.  Let op de kleine teckel in de tas, het middelpunt van deze foto

Bij het stoplicht stond naast me ‘An englishman in Amsterdam’. Vooral de paraplu deed me aan dit liedje van Sting denken. Even later stond hij te bellen bij een bloemenwinkel. Deze jongen had een uitstraling van casual en rijk maar had vooral veel flair.

Om de serie compleet te maken wilde ik ook de armere mensen in beeld brengen. Eerst twijfelde ik hierover. Mag je een foto maken van iemand om de reden dat hij ‘arm’ is. Met rijkdom wil je graag pronken terwijl armoede toch graag wordt verhuld. Als je geen echte LV tas kunt kopen dan koop je een goede nepper op een markt in Turkije. Ik vind dat deze mensen ook gezien dienen te worden en een foto waard zijn. 

Veel mensen reageerden negatief. Zo negatief dat ik soms bang was om een klap voor mijn kop te krijgen. Bezorgers heb ik gefotografeerd omdat ze heel hard moeten werken voor weinig geld. Ook wel uitbuiting genoemd. De jongen in het busje wilde niet op de foto. Met wat overtuigingskracht lukte het me toch: “Dan kijk je toch gewoon naar buiten met je capuchon op.”  

Ik zag ook een man die ondanks het koude en regenachtige weer bij een minibieb stond. 

Wellicht is de held van de dag deze man met dreadlocks en een joint. Hij zag mij lopen met een camera en verwees me naar de ontruiming van een pand in de Marnixstraat. Eerst wilde ik een foto van hem maken. Daar klaarde zijn gezicht helemaal van op.

Het fotograferen van de ontruiming van het kraakpand werd me onmogelijk gemaakt door de politie. Eerst werd ik weggestuurd door een agent. Maar zo makkelijk gaat dat niet. Als ik weg moet dan blijf ik zeker. Ze hadden de hele ontruiming afgeschermd met ME-busjes. Op een andere plek fotografeerde ik weer verder. Toen een politieagente me om mijn perskaart vroeg, moest ik alsnog vertrekken. De krakers werden onder luid gejuich van het publiek afgevoerd in gereserveerde bussen van het openbaar vervoer.

Het was weer een regenachtige, grauwe, kille middag maar ik heb me in ieder geval prima vermaakt.

Carlota

Een korte film van de Spaanse regisseur Nacho Vigalondo uit 2013, waarin hij zijn visie op liefde uitdrukt en hoe we er allemaal achter moeten komen wanneer we echt verliefd zijn op onze partners.

De hoofdpersoon, acteur Xabi Tolosa, heeft een manier bedacht om het exacte moment te vieren waarop hij verliefd wordt op Carlota. Alleen is dat moment nog niet aangebroken.

Opera. Passie, macht en politiek

Het operagenre werd geboren aan het einde van de XVI eeuw en het duurt niet lang voordat het, het beperkte aanvankelijke hoofse publiek overstijgt en het gewone publiek van Claudio Monteverdi bereikt. Van de eerste barokke opera’s, die een brede komedie met tragische elementen combineerden, tot de meest eigentijdse composities; dit genre heeft een rijke transformatie ondergaan. Deze tentoonstelling speelt zich af in de belangrijkste theaters van ‘De Opera van Europa’ en behandelt zijn geschiedenis met een benadering vanuit drie perspectieven: de emotionele en gepassioneerde kant van de werken; het sociale perspectief met klasse- en machtsstrijd; en aspecten die direct verband houden met de onderwerpen en de creatieve voorstelling van opera’s.

Venetië 1642

Venetiaans feest

De tentoonstelling begint in de rijke havenstad Venetië in 1642 met ‘De kroning van Poppea’ van Monteverdi. Het jaar waarin de stad de eerste openbare uitvoering van een opera organiseerde, een tot dan toe gereserveerde voorstelling voor het hof. 

Londen 1711

Van Venetië gaat het door naar Londen, waar Händel één van de eerste opera’s in het Italiaans opvoerde. ‘Rinaldo’, een absoluut succes omdat de cast twee beroemde castrati had, namelijk Nicolò Grimaldi en Valentino Urbani. 

Wenen 1786

Met Mozart en ‘La nozze di Figaro’ wordt het classicisme in het Wenen van 1786 gepresenteerd. De huwelijksakte van de componist en de piano waarop Mozart speelde tijdens zijn reis naar Praag zijn tentoongesteld

Milaan 1842

Noord-Italie was in Oostenrijkse handen en in de ‘Scala’ van Milaan ging in 1842 ‘Nabucco’ van Verdi in première. Het was een ongekend succes omdat onder invloed van het “Resorgimento” (de Italiaanse eenwording) de opera contact maakte met het Italiaanse volk. De internationale carrière van de componist maakte hierdoor een sprong.

Parijs 1861

Vanuit Milaan gaat de tentoonstelling naar Parijs. In 1861 gaat de herziene versie van ‘Tannhäuser’ van de uit Duitsland gevluchte Richard Wagner in première. Zonder succes had hij eerder zijn werk verschillende keren in Parijs opgevoerd. De première van ‘Tannhäuser’, was in 1861, tijdens zijn ballingschap uit Duitsland. Wagner had de opera aangepast aan de stad en verdeelde het publiek: terwijl traditionele operaliefhebbers werden verbijsterd, lag de focus van het totale werk op kunst en inspireerden kunstenaars en schrijvers

Barcelona 1896

Het modernistische en Wagneriaanse Barcelona eind negentiende eeuw had het ‘Gran Teatro del Liceu’ als operatempel. In 1896 was de première van de opera ‘Pepita Jiménez’ van Isaac Albéniz. De revolutionaire ‘Pepita Jiménez’ is een voorbeeld van de progressieve vrouwen die een belangrijke rol in de Barcalonese samenleving hadden. In de zaal staat een piano beschilderd door Ramon Casas en hangen er diverse schilderrijen en affiches van de wereldtentoonstelling in 1888 in Barcelona. Allemaal uit de collectie van ‘Circulo de Liceo’ een club waar de bourgeoisie samenkwam en door de economische bloei, de modernisering van de Catalaanse hoofdstad bevorderde. Het operahuis werd ook gebruikt als expositieruimte. De pianoconcerten van Albéniz zijn een mijlpaal, vergelijkbaar met Chopin en Liszt. Met de opera ‘Pepita’ choqueert Jiménez de samenleving, het is een liefdesverhaal tussen een weduwe van in de twintig en een seminarist, die uiteindelijk het noviciaat verlaat voor liefde.

Er is ook een replica van de Orsni-bom te zien die in 1893 in het Liceu viel en het gebouw verwoeste. Een aanslag door anarchisten in Barcelona. Dit jaar wordt de twintigjarige heropening van het concertgebouw gevierd.

Orsni-bom

Dresden 1905

In het idyllische Dresden van 1905 werd de psychoseksuele ‘Salomé’, door Strauss, opgevoerd. Het werk dat destijds een schandaal veroorzaakte vanwege zijn vermeende waanzin en onfatsoenlijkheid. Een deel van het operapubliek was gechoqueerd door de combinatie van christelijke Bijbelse thema’s met erotiek en moord. Het was een bewerking van het toneelstuk van Oscar Wilde. Strauss speelde de hoofdrol in de voorlaatste akte van de voorstelling. Hij componeerde gedurende 60 jaar werken voor de Saksische hoofdstad waar hij meer dan de helft van zijn werken in première bracht.

Leningrad 1934

De tentoonstelling eindigt met ‘Lady Macbeth van Mtsenk’ van Dmitri Shostakovich die in 1934 in Sint Petersburg in première ging. Aanvankelijk werd het door het publiek omarmd als uitdrukking van de nieuwe Sovjetopera. De bolsjewieken wisten dat opera een belangrijk middel was om het volk te bereiken. De staat nam de keizerlijke theaters over. Twee jaar later werd dit werk alsnog door Stalin gecensureerd, hij zag in de kunst een middel om de politiek en de ideologie van de staat te bevorderen. Shostakovich componeerde geen andere opera meer omdat hij voor zijn vrijheid vreesde.

Voorstelling van Opera

Epiloog

Een epiloog maakt de tentoonstelling compleet met afbeeldingen van operapremières uit de twintigste en eenentwintigste eeuw, van radicale voorstellen zoals ‘Mittwoch aus Licht’ van Karlheinz Stockhausen tot succesvolle operacomponisten zoals Philip Glass, die met zijn ‘Einstein op het strand’ in 1976 een nieuw publiek voor de opera trekt.

Muziek is te horen op Spotify https://open.spotify.com/playlist/3NoIudLqmDimhmFzRZGRpj?si=

Bronnen:

Caixa Forum Barcelona. Pasión, poder y política.

www.operaactual.com “Opera pasion, poder y politica un viaje en ocho actos por la histroria de la opera.”

La Vanguardia: “CaixaForum Barcelona acoge la exposición londinense sobre ópera y poder” 18/09/2019

El Independiente ‘Ópera. Pasión, poder y política’, un sorprendente viaje por la historia de la ópera’ 25/04/2019

Huis van Gaudí ontdekt?

Casa Vicens

Tijdens mijn laatste vakantie in Barcelona maakte ik een rondleiding door “Casa Vicens” van Antonio Gaudí. Een huis in de stijl van het Modernisme Català, de Catalaanse variant van de Atr-nouveau en Jugendstillbeweging 

Het huis ligt aan de Carrer de les Carolines op nummer 24 in de wijk Gràcia. Dit is het eerste belangrijke huis dat Gaudí bouwde in Barcelona tussen 1883 en 1889 in opdracht van Manuel Vicens i Montane, eigenaar van een aardewerkfabriek. Het was het zomerverblijf van deze familie. In het huis zijn verschillende bouwstijlen gecombineerd. Het onderste deel is gebouwd in traditionele Spaanse stijl. De panelen voor de ramen komen uit de Japanse architectuur. De tweede verdieping heeft veel Moorse invloeden. De is gevel weelderig versierd en heeft kleine erkers die iets uitspringen.

Opvallend aan het huis vond ik de tegels op de gevel. De tegels werden door Gaudí ontworpen naar het voorbeeld van de Afrikaantjes (Tagetes patula) die op het terrein groeiden.

Pabellon de la finca Guëll

Op weg naar het klooster van Pedralbes liep ik door de Avenida de Pedralbes. Aan het begin van deze straat staat op nummer 15 het beroemde huis van Gaudí “Pabellon de la finca de Pedralbes”. Op dit moment wordt het gerestaureerd en kun je het niet bezoeken. Van de buitenkant is het al indrukwekkend. Vooral het drakenvormige smeedijzeren hekwerk. Casa Vicens is uit dezelfde periode als Pabellon de la finca Guëll. Het is gebouwd in opdracht van zijn grote mecenas Eusebi Guëll tussen 1883 en 1887.

.

Avenida de Pedralbes 48/104

Tot mijn grote verbazing zag ik aan de rechterkant van de straat een vervallen huis staan tussen grote villa’s. Vroeger was het waarschijnlijk een vrijstaand huis omdat de straat van de naam erop staat. Iets anders merkwaardigs was dat het huisnummer was veranderd van 104 naar 48.

Wat me direct opviel waren de tegels. Deze kwamen overeen met de tegels op Casa Vicens. Ook het hekwerk voor de ramen was opvallend, duidelijk werk van Gaudí. Nergens hing een bordje waarop stond dat het een huis van Gaudí was. Het was wel duidelijk dat er niemand woonde, het zag er allemaal stoffig uit. De luiken waren in jaren niet open geweest. Ook de bijbehorende tuin was overwoekerd. Dit bevestigde wel mijn vermoeden dat het een huis van Gaudí was. Waarschijnlijk niet bijzonder genoeg om het te restaureren maar wel een monument waardoor er niemand in kan wonen omdat je het niet mag verbouwen. Bijzondere vondst. Of misschien ook niet, officiële bevestiging heb ik niet kunnen vinden.

Het is de fucking Nachtwacht niet…

fullsizeoutput_526

De afgelopen weken heb ik twee kunstwerken gekocht op het internet bij kunstveiling.nl.

Friedrich was here

Het eerste werk is een miniatuur van Ron Watts (1947 -), “Friedrich was here”. Omdat ik ook miniatuur woon heb ik geen ruimte voor grote kunstwerken, voor dit schilderijtje heb ik nog wel ergens plekje. De afbeelding is erg klein, postzegel formaat (5,5x7cm). Inclusief lijst is het werk 14×15,5cm. Ron Watts is een Utrechtse schilder en staat vooral bekend om zijn miniaturen. Wat me aanspreekt in dit schilderij is het trapje dat uit het niets lijkt te komen. De titel “Friedrich was here” is enigszins raadselachtig. Wie was Friedrich en waarom was hij daar? Friedrich zou kunnen verwijzen naar de Duitse schilder Caspar David Friedrich (1744-1843). Hij was geïntrigeerd door het mystieke en raadsels van het leven. Hij schilderde vooral landschappen met mensen.

“La fiesta” van Dominique Martin

tmp-95a52606701e98211202d7f02486a0a6-filename

Het tweede werk “La fiesta” is van Dominique Martin (1951-). Een Française die sinds 1973 in Nederland woont en vooral bekend is om haar grafische werk. Deze ets past prima in mijn slaapkamer. Het openingsbod was €1,-. Het was eigenlijk een impulsieve aankoop en ik hoopte dat iemand €2,- zou bieden, maar ik werd gefeliciteerd door Kunstveiling, “u bent de winnende bieder”. Nou ja, voor één euro is het best een aardige aankoop.

Het probleem is: hoe krijg ik deze “kunstwerken” van Amsterdam naar Utrecht? Bij de aankoopinformatie stond dat het schilderijtje voor €11,50 verzonden kon worden. Dat is een retourtje Amsterdam en het leek me prima. Vervolgens krijg ik een factuur met de verzendkosten erbij a €41,50. Omdat het een origineel werk betreft kan het alleen door een koerier worden bezorgd die gespecialiseerd is in het vervoeren van kunstwerken. “Het is de fucking Nachtwacht niet”. Het is een ieniemienie schilderijtje van €100,- en ze willen het geklimatiseerd laten vervoeren, idioot. Het valt me nog mee dat ik geen verzekeringskosten hoef te betalen. Het kan prima per post, het past niet door mijn brievenbus maar daar is alles ook mee gezegd. Ik kan het ook op gaan halen in Amsterdam, dat lijkt me de beste optie.